HR system Model
Some of Site Reference ลูกค้าที่เคยใช้บริการ

ความชัดเจนในการนิยาม HR กับผลกระทบต่อโครงการด้านทรัพยากรบุคคล

ดร.ปิยะวัฒน์  จารุธนรัตน์กุล 

คอลัมน์ HR Corner นสพ.ประชาชาติธุรกิจ

วันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2550 ปีที่ 31 ฉบับที่ 3961 (3161)

หากเราได้ลองสังเกตเอกสารทางวิชาการ บทความหรือแม้กระทั่งภาษาพูดที่มีการกล่าวถึง "HR" เราจะพบว่า มีความหลากหลายในสาระที่ตั้งใจจะสื่อสารออกมา ซึ่งหลายครั้ง "สาระที่ตั้งใจ" ที่จะสื่อออกมา จะมีความแตกต่างกันออกไป ซึ่งอาจทำให้ผู้รับสารหรือแม้กระทั่งผู้สื่อสารเองอาจจะสับสนว่าตนต้องการจะสื่ออะไรกันแน่เมื่อกล่าวถึง "HR"

โดยความเข้าใจเบื้องต้น หลายท่านก็เข้าใจกันดีแล้วว่า "HR" เป็นคำย่อของ Human Resources หรือทรัพยากรมนุษย์ ซึ่งหากเป็น "การจัดการทรัพยากรมนุษย์" หรือ Human Resource Management ก็จะมี คำย่อเป็น "HRM" และนั่นก็คือความเข้าใจพื้นฐานที่เข้าใจตรงกัน แต่ในการใช้คำย่อดังกล่าวในทางปฏิบัติ เราจะพบว่าเจตนาของสาระที่ต้องการจะสื่อสารออกมาของคำว่า "HR" นั้นมีความหมายที่หลากหลายแตกต่างกันออกไป ซึ่งเราสามารถสรุปได้ดังนี้

1) HR หมายถึงนักบริหารทรัพยากรบุคคล ในกรณีนี้เป็นการสื่อถึง "บุคคล" ที่รับผิดชอบในฐานะผู้บริหารสูงสุดในสายงานทรัพยากรบุคคลในองค์กร ซึ่งอาจมีชื่อเรียกตำแหน่งที่ต่างกันไป เช่น หัวหน้าแผนกบุคคล, ผู้จัดการฝ่ายบุคคล, ผู้อำนวยการฝ่ายบุคคล หรืออื่นๆ ตามความเหมาะสมในแต่ละองค์กร ดังนั้นกลุ่มบุคคลที่มอง "HR" ในนิยามนี้มักจะเป็นผู้บริหารในองค์กร ที่มักจะเรียกบุคคลที่รับผิดชอบในงานด้านนี้ว่า "HR"

อย่างไรก็ตาม HR ในนิยามนี้ก็อาจจะหมายถึงบุคคลทุกคนที่มีอาชีพในสายงานด้านบริหารทรัพยากรบุคคล ซึ่งไม่จำเป็นต้องมีตำแหน่งเป็น ผู้บริหารสูงสุดของสายงานนี้ภายในองค์กร ซึ่งบุคคลกลุ่มนี้ก็จะเรียกตัวเองว่า HR หรืออาจจะถูกเรียกจากเพื่อนๆ ในวิชาชีพอื่นๆ แบบรวมๆ ว่าพวก HR

2) HR หมายถึงกระบวนการหรือระเบียบขั้นตอนในการบริหารทรัพยากรบุคคล ในกรณีนี้เป็นการสื่อถึง "วิธีการทำงาน" ในด้านต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับบุคลากรภายในองค์กร เช่น วิธีการได้มาและคัดเลือกบุคลากร วิธีการฝึกอบรมพัฒนาบุคลากร วิธีการให้ค่าตอบแทนบุคลากร เป็นต้น

ซึ่งนิยามนี้จะไม่ใช่การกล่าวถึง "บุคคล" แต่เป็นการกล่าวถึงวิธีการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องใน การได้มา พัฒนาและรักษาไว้ซึ่งบุคลากรขององค์กร

3) HR หมายถึงบุคลากรทุกคนในองค์กร ในกรณีนี้เป็นการสื่อถึง "บุคคลทุกคน" ในองค์กร ในฐานะ "ทรัพยากรมนุษย์" หรือ human resources ขององค์กร ซึ่งเป็นทรัพยากรประเภทหนึ่งที่องค์กรต้องใช้ประกอบกับทรัพยากรอื่นๆ เช่น งบประมาณ, เครื่องจักร, เทคโนโลยี เพื่อการบรรลุถึงเป้าหมายที่ต้องการ ซึ่งนิยามนี้จะไม่ใช่เป็นการกล่าวถึงเฉพาะ "คนอาชีพ HR" แต่จะหมายถึงบุคลากรทุกคนในองค์กร

ดังนั้นเราจะเห็นได้ว่า "HR" มีความหลากหลายของนิยามที่แตกต่างกันถึง 3 ประการใหญ่ๆ ข้างต้น จึงเป็นความจำเป็นอย่างยิ่งที่เราจะต้องกำหนดนิยามนี้ให้ชัดเจน ก่อนที่จะทำการศึกษาหรือพัฒนาโครงการใดๆ เกี่ยวกับทรัพยากรบุคคล ซึ่งหากนิยามเริ่มต้นนี้ไม่ ชัดเจนก็อาจทำให้โครงการต่างๆ ที่ตั้งใจดีแต่อาจจะได้ผลลัพธ์ที่ผิดเป้าหมายก็ได้เช่น

-โครงการประเมินประสิทธิภาพของ HR:เราต้องการจะประเมินประสิทธิภาพของ HR manager หรือบุคลากรทุกคนในฝ่าย บุคคลหรือประสิทธิภาพของกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับงานบุคคล หรือประสิทธิภาพของบุคลากร ทุกคนในฐานะทรัพยากรมนุษย์ขององค์กร

-โครงการสำรวจความคิดเห็นเกี่ยวกับ HR:ในองค์กร เราต้องการสำรวจความพึงพอใจที่มีต่อการให้บริการของ HR manager หรือความคิดเห็นต่อเจ้าหน้าที่ในฝ่ายบุคคล หรือความคิดเห็นต่อกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับงานบุคคล หรือความคิดเห็นของทรัพยากรมนุษย์ ทุกคนที่มีต่อองค์กร

-โครงการฝึกอบรมหน้าที่ในการบริหารงาน HR:เราต้องการกล่าวถึงหน้าที่ในการพัฒนาระบบและกระบวนการที่เกี่ยวข้องหรือหน้าที่ในการปฏิบัติตามกระบวนการด้านทรัพยากรบุคคลขององค์กร

-โครงการ Outsource HR:เราต้องการ outsource บุคลากรของฝ่ายบุคคล หรือ outsource กระบวนการทำงานและเทคโนโลยีด้านบุคลากร หรือ outsource บุคลากรในฝ่ายอื่นๆ เช่น IT เป็นต้น

-โครงการศึกษาวิเคราะห์สมรรถนะ (competency) ของ HR:เราต้องการศึกษา วิเคราะห์สมรรถนะเฉพาะของบุคลากรในฝ่ายบุคคล หรือสมรรถนะของบุคลากรของทุกฝ่ายในองค์กร

จากตัวอย่างข้างต้นจะเห็นได้ว่าการให้ความชัดเจนในนิยามของ "HR" จะมีความสำคัญและส่งผลกระทบอย่างยิ่งในการริเริ่มพัฒนาโครงการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการทรัพยากรบุคคล ทั้งนี้เพราะหากเราไม่กำหนดนิยามให้ชัดเจนแล้ว โครงการที่เกิดขึ้นอาจให้คำตอบที่ถูกสำหรับคำถามที่ผิดไปจากความตั้งใจจริงของผู้ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งเป็นความสูญเปล่าที่เกิดขึ้นมาแล้วในหลายองค์กร

บทความอื่นๆ ในหมวดเดียวกัน

สมการบริหารคน สิ่งที่นักบริหารทุกคนต้องรู้

สมการบริหารคน สิ่งที่นักบริหารทุกคนต้องรู้

บริหารคน บริหารอะไร ?

บริหารคน บริหารอะไร ?

ขอบเขตของงานแรงงานสัมพันธ์

ขอบเขตของงานแรงงานสัมพันธ์

ตัวอย่างคำถามการสัมถาษณ์ผู้สมัครงาน

ตัวอย่างคำถามการสัมถาษณ์ผู้สมัครงาน

ความต้องการ & ความจำเป็นในการฝึกอบรม

ความต้องการ & ความจำเป็นในการฝึกอบรม

เรื่องเล็กๆ แต่สำคัญสำหรับการจัดฝึกอบรม

เรื่องเล็กๆ แต่สำคัญสำหรับการจัดฝึกอบรม

แรงงานสัมพันธ์ & พนักงานสัมพันธ์

แรงงานสัมพันธ์ & พนักงานสัมพันธ์

งาน Payroll คืออะไร

งาน Payroll คืออะไร

การบริหารงานบุคคล & ทรัพยากรมนุษย์ ?

การบริหารงานบุคคล & ทรัพยากรมนุษย์ ?

การสรรหาผู้สมัครจากสถาบันการศึกษา

การสรรหาผู้สมัครจากสถาบันการศึกษา