สิ่งที่ผู้นำถูกพัฒนาในโปรแกรมการพัฒนาภาวะผู้นำ

ดร.ปิยะวัฒน์  จารุธนรัตน์กุล 

คอลัมน์ HR corner  นสพ.ประชาชาติธุรกิจ วันที่ 14 เมษายน พ.ศ. 2551 ปีที่ 31 ฉบับที่ 3992

ในการออกแบบโปรแกรมการพัฒนาภาวะผู้นำสำหรับนักบริหารหรือผู้นำระดับต่างๆ ในองค์กร สิ่งหนึ่งที่นักบริหารทรัพยากรบุคคลหรือ ผู้ที่รับผิดชอบจะต้องตอบตนเองให้ได้ก่อน ก็คือ คำถามที่ว่า เราจะพัฒนา "อะไร" ในตัวผู้นำของเรา ซึ่งถือได้ว่าเป็นคำถาม ตั้งต้นที่สำคัญ ซึ่งหากเราไม่เข้าใจแล้วโปรแกรมการพัฒนาภาวะผู้นำที่องค์กรลงทุนไปในแต่ละปีก็ไม่สามารถบรรลุ เป้าหมายได้ เพราะเรายังไม่รู้ว่าเป้าหมายในการพัฒนาภาวะผู้นำคือการพัฒนาอะไรในตัวของผู้นำ

Veisor, McCauley and Moxley, ได้กล่าวไว้ในหนังสือ The Center for Creative Leadership : Handbook of Leadership Development ถึงสิ่งที่ผู้นำจะต้องได้รับการพัฒนาจากโปรแกรมการพัฒนาภาวะผู้นำดังนี้

1) พัฒนาเพื่อให้ผู้นำรู้จักตัวเอง

หัวใจสำคัญของการรู้จักตนเองคือการตระหนักถึงจุดแข็งและจุดอ่อนของตน อะไรที่ทำได้ดีและทำได้ไม่ดี สถานการณ์ใดที่ควบคุมได้ดี และสถานการณ์ใดที่ยากแก่การควบคุม

สิ่งใดที่ทำเองได้ดีหรือต้องใช้ผู้เชี่ยวชาญอื่นทำแทน ทั้งนี้การรู้จักตนเองจะรวมถึงการเข้าใจว่าทำไมผู้นำจึงเป็นแบบนั้น เช่น คุณลักษณะรูปแบบการเรียนรู้ที่ชอบ ประสบการณ์

หรือปัจจัยด้านสถานการณ์ที่ทำให้เกิดจุดแข็งและจุดอ่อน รวมถึงการเข้าใจผลกระทบในจุดแข็ง จุดอ่อนของตนเองที่มีต่อผู้อื่น หรือที่มีต่อประสิทธิภาพในบทบาทต่างๆ ของชีวิต และการบรรลุถึง เป้าหมายที่ต้องการ

การรู้จักตนเองจะช่วยให้ผู้นำเข้าใจว่าจะดำรงบทบาทและความรับผิดชอบให้ดีที่สุดอย่างไร จะสนับสนุนส่งเสริมทีมอย่างไร และอะไรคือข้อบกพร่องของตนเองที่ต้องระวังในการทำงานร่วมกับคนอื่น

2) พัฒนาความมั่นใจในตนเองของผู้นำ

เมื่อผู้นำผ่านโปรแกรมการพัฒนา จะทำให้รู้ถึงความสามารถของตนเองและเริ่มพัฒนาความรู้สึกแห่งความมั่นใจว่าจะต้องอยู่กับคนอื่นอย่างไร

ทั้งนี้ความมั่นใจ ยังมาจากความสำเร็จในการได้เผชิญกับประสบการณ์ท้าทายที่ได้รับมอบหมาย หรือเมื่อสามารถเอาชนะสถานการณ์ที่ยากลำบากได้ ความเชื่อมั่นในตนเองจะถูกพัฒนาขึ้นในเวลาที่คนรู้สึกว่าตนทำสิ่งที่ใหม่หรือยากได้สำเร็จ และในที่สุดความมั่นใจในตนเองจะทำให้ผู้นำมีความสามารถในการทำงานในสถานการณ์ที่ยุ่งยากได้

3) พัฒนาความสามารถในการมองชีวิตจากมุมกว้างและเป็นระบบของผู้นำ

ผู้นำส่วนใหญ่มีประสบการณ์ทั้งภายในและภายนอกที่ทำงาน ทำให้คุ้นเคยกับวัฒนธรรมที่หลากหลาย ทำให้เติบโตเป็นผู้ใหญ่มากขึ้น การเติบโตขึ้นจากสภาพ ดังกล่าวจะทำให้ผู้นำมององค์กรและชุมชนในฐานะระบบ สามารถรับมือกับความ ซับซ้อน สามารถสร้างระบบในการ ประสานงาน และใช้แนวคิดที่หลากหลายในการแก้ไขปัญหา

4) พัฒนาความสามารถในการทำงานในระบบสังคมของผู้นำ

ผู้นำโดยปกติจะมีการพัฒนาทักษะ ทางสังคมและมนุษยสัมพันธ์ตลอดช่วงเวลาของชีวิต สำหรับประสบการณ์ ในองค์กร ผู้นำเรียนรู้ว่าจะจูงใจผู้อื่นอย่างไร จะมอบหมายงานอย่างไร เรียนรู้ว่าเจ้านายชอบอะไรและจะต้องทำอย่างไร มีการพัฒนาความสามารถในการมีอิทธิพลต่อผู้อื่น สร้างทีมและเจรจาต่อรองกับบุคคลภายนอก เรียนรู้ที่จะจัดการ ความขัดแย้งกับพนักงานที่ดื้อรั้น พัฒนาความสามารถในการฟัง ความสามารถในการทำงานในมุมมองที่หลากหลาย

ดังนั้นความสามารถในการทำงานในระบบสังคมที่มีประสิทธิภาพจึงเป็นพื้นฐานที่สำคัญของผู้นำที่สามารถเรียนรู้ ได้จากการเผชิญกับประสบการณ์จริงในองค์กร

5) พัฒนาความสามารถในการคิดสร้างสรรค์ของผู้นำ

ผู้นำสามารถพัฒนาการคิดนอกกรอบเพื่อให้ก้าวพ้นไปกว่าข้อสมมติฐานและกรอบความคิดของตนเองที่กำหนดขอบเขตในการเข้าใจปัญหา ความคิดสร้างสรรค์ จะรวมถึงการมองโอกาสเป็นไปได้ใหม่ๆ การหาความสัมพันธ์ระหว่างแนวคิดที่ไม่เหมือนกัน และกำหนดกรอบใหม่ในวิธีการที่ใช้คิด การดำเนินการด้านนวัตกรรมต้องการองค์ประกอบในเรื่องความเสี่ยงในการเข้าสู่บริบทที่ไม่คุ้นเคย ความสามารถในการคิดสร้างสรรค์จะทำให้ผู้นำสร้างความแปลกใหม่ขึ้นภายในตัวตน ซึ่งสามารถเปิดโอกาสและทางเลือกให้แก่กลุ่มหรือองค์กร

จากแนวคิดดังกล่าวข้างต้น จะเป็น กรอบหรือแนวทางในการกำหนดวัตถุประสงค์ที่สำคัญเพื่อใช้ในการวางแผนพัฒนาภาวะผู้นำของนักบริหารในแต่ละองค์กร ซึ่งจะทำให้การลงทุนทั้งในด้าน งบประมาณ บุคลากร เวลา และอื่นๆ เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ คุ้มค่า ตรงประเด็น ส่งผลต่อการพัฒนา "อะไร" ในตัวผู้นำ ให้มีมากยิ่งขึ้น เพื่อให้ผู้นำมีภาวะผู้นำที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งถือได้ว่าเป็นปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่ง ที่ส่งผลกระทบต่อความสำเร็จขององค์กร ในขณะนี้

บทความอื่นๆ ในหมวดเดียวกัน

สมการบริหารคน สิ่งที่นักบริหารทุกคนต้องรู้

สมการบริหารคน สิ่งที่นักบริหารทุกคนต้องรู้

บริหารคน บริหารอะไร ?

บริหารคน บริหารอะไร ?

ขอบเขตของงานแรงงานสัมพันธ์

ขอบเขตของงานแรงงานสัมพันธ์

ตัวอย่างคำถามการสัมถาษณ์ผู้สมัครงาน

ตัวอย่างคำถามการสัมถาษณ์ผู้สมัครงาน

ความต้องการ & ความจำเป็นในการฝึกอบรม

ความต้องการ & ความจำเป็นในการฝึกอบรม

เรื่องเล็กๆ แต่สำคัญสำหรับการจัดฝึกอบรม

เรื่องเล็กๆ แต่สำคัญสำหรับการจัดฝึกอบรม

แรงงานสัมพันธ์ & พนักงานสัมพันธ์

แรงงานสัมพันธ์ & พนักงานสัมพันธ์

งาน Payroll คืออะไร

งาน Payroll คืออะไร

การบริหารงานบุคคล & ทรัพยากรมนุษย์ ?

การบริหารงานบุคคล & ทรัพยากรมนุษย์ ?

การสรรหาผู้สมัครจากสถาบันการศึกษา

การสรรหาผู้สมัครจากสถาบันการศึกษา